De Verstilde Kracht van Voeding: Waarom mindful eten zo belangrijk is

Gastblog door Didie Schackman

In een wereld die raast en vliegt, is stilte een schaars goed geworden. We worden overspoeld door digitale prikkels en verliezen onderweg vaak het contact met onszelf. Op mijn platform Didie.nl, deel ik mijn eigen zoektocht in dit landschap van mindful leven. Het is een reis die me langs vele paden heeft geleid, maar er is één plek – zowel fysiek als spiritueel – waar ik telkens weer thuiskom: de boeddhistische keuken.

Vandaag wil ik je meenemen in die wereld. En er is geen plek waar dit verhaal beter tot zijn recht komt dan bij Simply Canvas Farm. Dit is de wereld waar deze filosofie niet alleen wordt begrepen, maar wordt geademd.

Een Persoonlijke Zoektocht naar Rust

Mijn fascinatie voor boeddhistisch eten ontstond niet in een hip restaurant of door een dieetboek. Het begon in de stilte. Tijdens mijn bezoeken aan kloosters en meditatiecentra in Tibet, Frankrijk en Nederland gebeurde er iets bijzonders met me. Ik kwam daar om te mediteren, om mijn geest tot rust te brengen. Maar ik ontdekte al snel dat de maaltijden een essentieel onderdeel waren van dat proces.

Geheimen uit een boeddhistische keuken: Kruidige aardappelpuree

We zijn gewend geraakt aan eten als ‘brandstof’, iets wat we snel even naar binnen werken zodat we weer door kunnen. Of we zien eten als beloning om ons even goed te voelen. In de kloosters leerde ik echter een derde weg kennen: eten als verstilde kracht voor lichaam én geest. Ik maakte kennis met de geheimen uit de boeddhistisch keuken.

Geen suikerpieken, maar tevreden stilte

Wat me direct raakte, was het effect. Na een maaltijd in het klooster voelde ik me niet zwaar of loom, zoals vaak na een uitgebreide lunch of diner, maar juist helder, licht en energiek. Er waren geen suikerpieken die zorgden voor kortstondige energie, gevolgd door een onvermijdelijke dip. Er was alleen een diepe, tevreden stilte. Mijn lichaam hoefde niet te vechten tegen het voedsel, maar werd erdoor gedragen. Dat fysieke en mentale effect was voor mij een openbaring: wat je eet, bepaalt niet alleen hoe je eruitziet, maar ook – en vooral – hoe je denkt en voelt.

Wat is een Boeddhistisch Dieet eigenlijk?

Voor wie nog niet bekend is met de principes, kan ‘boeddhistisch eten’ misschien klinken als een streng regime vol met regels. Maar in de kern is het juist heel zacht, logisch en vol compassie.

In principe draait het om geweldloos eten, balans en eenvoud. Geweldloos door zo weinig mogelijk lijden te creëren.  Ook is er de richtlijn dat sterke, prikkelende smaken de geest onrustig maken. Daarom worden in sommige strikte tempelkeukens scherpe groenten zoals ui, knoflook en prei vaak vermeden of is het een plantaardig dieet, maar lang niet overal (niet alle boeddhistische tempels zijn bijvoorbeeld vegetarisch). Wanneer we een stukje vlees willen eten kunnen we dus keuzes maken voor dieren die een zo goed mogelijk leven hebben geleid en qua groenten en fruit kunnen we kijken naar de manier waarop ze geteeld zijn. In mijn dagelijks leven merk ik dat het vermijden van bijvoorbeeld sterke smaakmakers je smaakpapillen weer ‘open’ zet.

We zijn zo gewend geraakt aan smaakexplosies, aan veel zout, suiker en smaakversterkers, dat we de subtiliteit van de natuur zijn vergeten. Boeddhistisch eten leert je weer echt proeven. Zie het als een heropvoeding van je zintuigen, terug naar de puurheid van wat de aarde ons geeft.

Mindfulness: Het Geheim in de Keuken

Toch is wat je eet maar de helft van het verhaal. De andere helft – en misschien wel de belangrijkste – is hoe het bereid wordt en hoe je het eet. Hier komt mindfulness om de hoek kijken. In mijn dagelijks leven, waarin prikkels continu op me afkomen, is mindful leven voor mij geen luxe, maar een noodzaak. En de keuken is bij uitstek de plek waar ik die mindfulness beoefen.

Koken is voor boeddhisten een vorm van meditatie in actie. Het gaat om vertragen. Als ik groenten snijd, probeer ik echt alleen maar te snijden. Niet ondertussen in mijn hoofd te piekeren over een gesprek van gisteren. De bekende Koreaanse non en chef Jeong Kwan  – een enorme inspiratiebron voor mij – verwoordt het treffend: “Je stopt je eigen energie in het eten.” Dit is geen zweverig concept, maar iets tastbaars. Heb je wel eens geproefd hoe een maaltijd smaakt die gehaast en met stress in elkaar is geflanst? Vaak is het chaotisch, net als de kok. En proef nu eens een soep die met geduld, liefde en rust is bereid. Je ervaart de zorg. De intentie is voelbaar met al je zintuigen. Als ik met liefde en rust kook, wordt het eten een geschenk aan degene die het opeet.

Didie Schackman over boeddhistisch eten

De Stille Kracht tijdens een Retraite

Deze benadering van voeding is nergens zo cruciaal als tijdens een mindfulness retraite. Wanneer we op retraite gaan, maken we een innerlijke reis. We trekken ons terug uit de wereldse afleidingen om naar binnen te keren, om op te ruimen, te verwerken en te verstillen. Dit is hard werken. Het vergt focus en helderheid. En precies daar speelt voeding een sleutelrol, een rol die vaak onderschat wordt.

Als je tijdens een retraite zwaar zou tafelen – denk aan zware maaltijden, veel room, geraffineerde suikers of rood vlees – dan moet je lichaam ontzettend hard werken om dat te verteren. Al je energie trekt naar je spijsvertering. Je wordt slaperig en loom. Als je vervolgens op je meditatiekussen gaat zitten, is je geest geneigd tot dagdromen of in slaap vallen.

De boeddhistische keuken daarentegen ondersteunt het meditatieproces actief.

1. Helderheid: Een lichter verteerbaar dieet geeft energie zonder het lichaam te belasten. Je voelt je na het eten ‘schoon’, wakker en alert. Dit maakt het vele malen makkelijker om met aandacht aanwezig te blijven bij je ademhaling of meditatieve oefening.
2. Aarding: Tegelijkertijd zorgen specifieke ingrediënten zoals wortelgroenten, pompoen, volle granen en peulvruchten voor aarding. In een retraite kunnen emoties soms hoog oplopen; goed, aards voedsel zorgt ervoor dat je niet ‘wegzweeft’, maar met beide benen stevig op de grond blijft. Vlees is trouwens het meest geaarde ingrediënt wat je maar kunt vinden.
3. Compassie: Het eten van geweldloos voedsel versterkt de beoefening van liefdevolle vriendelijkheid. Je voedt jezelf met compassie, wat het makkelijker maakt om diezelfde compassie naar jezelf en anderen te voelen.

Geheimen uit een boeddhistische keuken: Tortellini

Simply Canvas Farm: De Ideale Voedingsbodem

Dit brengt me terug bij Simply Canvas Farm. Want hoe mooi de theorie ook is, de omgeving moet het dragen. En Simply Canvas is voor mij de plek waar deze filosofie werkelijk tot leven komt. In het verleden heb ik hier samen met Sandra en Santi meerdere mindfulness retraites georganiseerd. Wat me van die keren altijd is bijgebleven – naast de prachtige natuur, de stilte en de fijne samenwerking – is het eten.

Elke keer weer werden de deelnemers verrast door maaltijden die bijdroegen aan de verstilde kracht van het moment. Het was eten dat niet alleen voedzaam en gezond was, maar gevuld was met aandacht. Sandra en Santi begrijpen als geen ander dat koken voor een groep retraite-deelnemers een verantwoordelijkheid is. Ze koken niet zomaar voor de maag, maar voor de ziel.

Ik heb diep respect voor de bezieling waarmee zij deze plek hebben opgebouwd en elke dag onderhouden. Je voelt aan alles dat dit voor hen geen ‘bedrijf’ is, maar een levenswerk. Dat begint buiten, in de permacultuurtuin, waar met respect voor de natuur wordt geteeld wat later op je bord ligt. Het is zichtbaar in de keuken, waar met zorg wordt gesneden en geproefd. En het eindigt aan tafel, waar de retraite deelnemers worden getrakteerd op een mindfulle ervaring.

Wanneer je deelneemt aan een retraite bij Simply Canvas Farm nodig ik je uit om het eten hier echt te ervaren. Zie het niet als een tussendoortje, maar als een onderdeel van je verblijf, net zo belangrijk als de wandelingen of de rustmomenten. Dat kun je ook thuis oefenen. Probeer eens in stilte te eten. Leg je bestek neer na elke hap. Sluit je ogen terwijl je proeft. Proef de zon, de aarde

en de regen in de ingrediënten. En voel vooral de dankbaarheid voor iedereen in de voedselketen die een rol spelen bij het eten dat vanaf het land op je bord is beland. Eten met aandacht is een daad van liefde voor jezelf.

Wil je thuis oefenen met recepten? Bekijk dan het boeddhistische kookboek voor beginners.

Je kunt in 2026 aan twee mindfulness retraites deelnemen op Simply Canvas Farm

Van 29 juni – 4 juli, inclusief kloosterbezoek aan Plum Village en natuurlijk mindful eten.

Van 17-22 augustus, inclusief kloosterbezoek aan Plum Village en natuurlijk mindful eten.